ช่วงนี้เห็นเทรนด์ Seed cycling กินเมล็ดพืชหลากชนิดหมุนเวียนตามวัฎจักรรอบเดือนเพื่อบาลานซ์ฮอร์โมนกำลังฮิตในหมู่สาวๆ บ้านเรา เลยหยิบมาเล่าสู่กันฟังค่ะว่า แนวธรรมชาติบำบัดฮอร์โมนนี้คืออะไร? กินธัญพืชแบบไหน? และให้ผลลัพธ์อย่างไรบ้าง

ฮอร์โมนมีอิทธิพลต่อร่างกายและจิตใจผู้หญิงเราทุกวัย ตั้งแต่วัยแรกรุ่น วัยเจริญพันธุ์ คุณแม่ตั้งครรภ์ ไปจนถึงวัยหมดประจำเดือน โดยเฉพาะฮอร์โมนเอสโตรเจน (Estrogen) และโปรเจสเตอโรน (Progesterone) เอสโตรเจน ช่วยเพิ่มระดับสารสื่อประสาทที่ชื่อว่า เซโรโทนิน (Serotonin) ทำให้รู้สึกผ่อนคลาย เมื่อระดับเอสโตรเจนสูงช่วงกลางรอบเดือน จึงรู้สึกสดชื่น มีพลังงาน ขณะที่โปรเจสเตอโรน ช่วยให้รู้สึกสงบ แต่การเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วของระดับฮอร์โมนในช่วงก่อนมีประจำเดือน อาจทำให้เกิดอาการไม่พึงประสงค์ทั้งทางร่างกายและอารมณ์

เมื่อไรก็ตามที่ร่างกายเริ่มส่งสัญญาณประจำเดือนมาไม่สม่ำเสมอ เป็นสิว อาหารไม่ย่อย อ่อนเพลีย ผิวหมองคล้ำหยาบกร้าน เหวี่ยงวีน อารมณ์สวิงจนดูเป็นผู้หญิงเข้าใจยาก ก็อาจมาจากฮอร์โมนไม่สมดุลเพิ่มขึ้นหรือลดลงมากกว่าที่ควรจะเป็น อันเป็นผลพวงมาจากพฤติกรรมการใช้ชีวิตที่เคร่งเครียด พักผ่อนไม่พอ ไม่ออกกำลังกาย หรือออกกำลังกายหักโหมเกินไป มลภาวะทางอากาศ และอาหาร นอกจากปรับเปลี่ยนพฤติกรรมทั้งหมดที่ว่ามา ในบางคนอาจต้องพึ่งยาปรับฮอร์โมนให้กลับมาบาลานซ์ และการทำ Seed cycling เป็นอีกแนวทางธรรมชาติที่หลายคนเลือกใช้เพื่อปรับสมดุลฮอร์โมน 

 

Seed cycling คืออะไร?

Seed cycling คือการเลือกกินเมล็ดพืช 4 ชนิด ได้แก่ เมล็ดแฟลกซ์ (Flaxseeds) เมล็ดฟักทอง (Pumpkin seeds) เมล็ดงา (Sesame seeds) และเมล็ดทานตะวัน (Sunflower seeds) ใช้คุณสมบัติแร่ธาตุ วิตามินที่แตกต่างกันของเมล็ดพืชให้สอดคล้องกับวัฏจักรรอบเดือน เพื่อช่วยปรับสมดุลฮอร์โมน โดยแบ่งการกินเป็น 2 ช่วง คือ

ช่วงที่ 1: วันที่ 1 – 14 โดยนับจากวันแรกที่ประจำเดือนมา จนถึงวันไข่ตก
            กินเมล็ดแฟลกซ์ 1 ช้อนโต๊ะ กับเมล็ดฟักทอง 1 ช้อนโตะ เพื่อปรับสมดุลเอสโตรเจนให้เหมาะสม บำรุงไข่ให้สมบูรณ์ดี 

ช่วงที่ 2: วันที่ 15 – 28 นับจากวันที่ไข่ตก จนถึงวันมีประจำเดือนรอบถัดไป 
กินเมล็ดงา 1 ช้อนโต๊ะ กับเมล็ดทานตะวัน 1 ช้อนโตะ เพื่อปรับสมดุลโปรเจสเตอโรน ลดอาการไม่พึงประสงค์ก่อนมีประจำเดือน 
แนะนำให้บดเมล็ดพืชก่อนกินเสมอเพื่อให้ร่างกายดูดซึมได้ดี โรยใส่ข้าว โยเกิร์ต หรือสลัด ฯลฯ  และเลือกเมล็ดพืชออร์แกนิกเป็นสำคัญ

เชื่อว่า Seed Cycling ช่วยบำบัดอาการเหล่านี้ได้
(หากทำต่อเนื่องตั้งแต่ 3 เดือนขึ้นไป) 

ในต่างประเทศ Seed cycling ไม่ใช่เทรนด์ใหม่อะไรค่ะ ทำกันมานานแล้ว เพียงแต่ยังไม่มีงานวิจัยทางวิทยาศาสตร์รองรับมากพอ มีเพียงคำบอกเล่าประสบการณ์จากคนที่ทดลองทำแล้วได้ผล หรือแม้จะมีงานวิจัยเก็บผลการทดลองในกลุ่มตัวอย่าง แต่ก็เป็นเพียงกลุ่มเล็กๆ ซึ่งไม่สามารถใช้ฟันธงได้ว่า Seed cycling ช่วยปรับสมดุลฮอร์โมนของผู้หญิงได้จริงไหม กระนั้นเทรนด์นี้ก็ยังได้รับความนิยม และกลายเป็นส่วนหนึ่งของไลฟ์สไตล์คนที่อยากดูแลตัวเองในแนวทางธรรมชาติ พึ่งพาเคมีให้น้อยที่สุด และเชื่อว่าสามารถช่วยบำบัดอาการเหล่านี้ได้ คือ

 

 

• ประจำเดือนมาสม่ำเสมอ 

 

 

 

 

• บรรเทาอาการก่อนมีประจำเดือน (PMS) เช่น อาการท้องอืด ปวดเกร็ง อารมณ์แปรปรวน ปวดหัว และคัดตึงเต้านม

 

 

 

 

• บรรเทาอาการวัยทอง และช่วงใกล้หมดประจำเดือน รวมถึงอาการร้อนวูบวาบ เหงื่อออกตอนกลางคืน และช่องคลอดแห้ง

 

 

 

 

• ลดภาวะอาการถุงน้ำในรังไข่หลายใบ (PCOS) ที่นำมาซึ่งสาเหตุของสิว รอบเดือนไม่ปกติ น้ำหนักขึ้นง่าย ขนดก โดยการปรับลดระดับฮอร์โมนแอนโดรเจน (ฮอร์โมนเพศชาย) 

 

 

 

 

• ลดการเกิดสิวฮอร์โมน สุขภาพผม และผิวพรรณดีขึ้น 

 

 

 

 

• ช่วยให้อารมณ์ดีขึ้น กระปรี้กระเปร่า 

 

 

 

 

• ควบคุมน้ำหนัก เนื่องจากเมล็ดพืชมีไฟเบอร์ โปรตีน และไขมันดี

 

 

 

 

• ช่วยให้การทำงานของต่อมไทรอยด์ดีขึ้น 

 

คุณค่าทางโภชนาการของเมล็ดพืช

แม้จะยังไม่มีผลวิจัยทางคลินิกรองรับ แต่กลุ่มที่สนับสนุน Seed cycling ให้เหตุผลว่า เป็นแนวทางธรรมชาติที่ใครสนใจสามารถทดลองกับตัวเองได้ โดยกินอย่างต่อเนื่อง 3 – 6 เดือน โดย 3 เดือนแรกให้เริ่มสังเกตร่างกายตนเองว่า การนอนหลับ สิว ผิวพรรณ อารมณ์ ประจำเดือน ดีขึ้นหรือไม่ หากได้ผลดีจะกินต่อเนื่องหรือเน้นกินเสริมเป็นบางช่วงก็ได้ เพราะเมล็ดพืชเหล่านี้อุดมด้วยสารอาหารแร่ธาตุ และวิตามินที่มีประโยชน์ต่อสุขภาพ แม้จะกินโดยหวังผล หรือไม่หวังผลเรื่องฮอร์โมนก็ตาม 

 

 

• เมล็ดแฟลกซ์ (Flax seeds): อุดมด้วยลิกแนน (ไฟโตเอสโตรเจน) และกรดไขมันโอเมก้า 3 ช่วยลดการอักเสบและบำรุงสุขภาพหัวใจ

 

 

 

 

• เมล็ดฟักทอง (Pumpkin seeds): เป็นแหล่งที่ดีของสังกะสี (Zinc) แมกนีเซียม และกรดไขมันโอเมก้า 3 ซึ่งสำคัญต่อสุขภาพระบบสืบพันธุ์ และการควบคุมอินซูลิน

 

 

 

 

• เมล็ดงา (Sesame seeds): มีลิกแนน สังกะสี (Zinc) และไขมันดี เชื่อมโยงกับการปรับระดับคอเลสเตอรอลและความดันโลหิต

 

 

 

 

• เมล็ดทานตะวัน (Sunflower seeds): มีวิตามินอีและซีลีเนียมสูง เป็นสารต้านอนุมูลอิสระที่มีประสิทธิภาพ ช่วยปกป้องเซลล์จากการถูกทำลายด้วยมลภาวะต่างๆ และเสริมสร้างระบบภูมิคุ้มกัน 

 

หมายเหตุตัวโตๆ ว่า บทความนี้ไม่ได้สนับสนุน หรือไม่สนับสนุนการทำ Seed cycling นะคะ เพราะต้องยอมรับว่ายังไม่มีผลวิจัยรองรับแบบเป็นรูปธรรม เพียงแต่อยากแนะนำให้รู้จักกับแนวกินปรับฮอร์โมนแบบธรรมชาติ ซึ่งเป็นทางเลือกที่กำลังได้รับความนิยม ใครที่เคยทำ Seed cycling มาร่วมแชร์ประสบการณ์ เพื่อแบ่งปันข้อมูลกับเพื่อนๆ ได้นะคะ 

อ้างอิง 
https://www.healthline.com/nutrition/seed-cycling
https://nourishedbynutrition.com/seed-cycling-for-hormone-balance/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41018334/#:~:text=Ten%20studies%20(n%20=%20635)%20with%20low,randomized%20controlled%20trials%20and%20standardized%20intervention%20protocols.
https://www.healthline.com/nutrition/seed-cycling#what-it-is